Waarom inzicht alleen niet voldoende is bij ontwikkelingstrauma

Waarom inzicht alleen niet voldoende is bij ontwikkelingstrauma

Je kunt alles begrijpen. En toch weer op dezelfde plek uitkomen. Dat was jaren geleden mijn realiteit. Ik dacht dat ik mezelf goed kende. Ik zag waar mijn patronen vandaan kwamen en toch liep ik vast. Er was een onderliggende spanning en relaties gingen niet vanzelf. Dat voelde verwarrend: als ik het zo goed snap, waarom is het dan zo moeilijk om te veranderen? Ik was goed in verwoorden, maar tegelijkertijd veranderde dat niets aan hoe het van binnen voelde.

Hoe het van binnen voelde

Van buiten kwam ik misschien over als veerkrachtig en zelfstandig. Maar van binnen was er spanning en alertheid. En ondanks de mensen om me heen voelde het alsof ik het alleen moest doen. Alsof mijn binnenwereld nooit echt gezien werd. En steeds weer die gedachte: ik weet het toch… dus waarom voelt het dan niet anders?

De grens van begrijpen

Wat ik toen nog niet wist, is dat ik probeerde te veranderen vanuit een plek waar dat niet kon. Begrijpen helpt, maar mijn lichaam kwam daar niet in mee. Veel reacties worden gestuurd door het zenuwstelsel. Ik wist dat iets veilig was, maar mijn systeem reageerde anders. Dat verschil tussen weten en ervaren werd steeds duidelijker.

Het keerpunt

Toen ik in aanraking kwam met lichaamsgericht werken, ging er een wereld voor me open. Ik ontdekte hoe voedend het was om in veiligheid contact te maken met mijn binnenwereld. Ik leerde: weten wat je voelt is niet hetzelfde als voelen wat je voelt.

Drie lichaamsgerichte inzichten die het verschil maakten.

1. Voelen vraagt om veiligheid

Je zenuwstelsel laat alleen toe wat veilig voelt. Bij onveiligheid schakel je automatisch naar overleven. Dan is er weinig ruimte om echt te voelen. Pas toen ik veiligheid opbouwde in kleine stappen, ontstond er ruimte. Inzicht verandert gedachten, veiligheid verandert je zenuwstelsel.

2. Mijn hoofd was ook een strategie

Mijn vermogen om te analyseren hielp me, maar hield me ook op afstand. Begrijpen werd een manier om niet te voelen. Pas toen ik mijn aandacht naar mijn lichaam bracht, ontstond er meer verbinding en rust.

3. Het gaat ook om wat ontbrak

Trauma gaat niet alleen over wat er gebeurde, maar ook over wat je niet kreeg: veiligheid, afstemming, steun. Dat vormt hoe veilig je je voelt in contact. Toen ik dat begon te ervaren, viel er veel op zijn plek.

De beweging was niet van begrijpen weg, maar naar begrijpen én voelen. Dat betekende vertragen en aanwezig zijn bij wat er in mijn lichaam gebeurde. En leren dat ik daar niet alleen in hoef te zijn.

In mijn werk zie ik dit proces vaak terug. Hoewel ik in mijn praktijk met verschillende mensen werk, zijn het vaak vrouwen die veel begrijpen, veel kunnen reflecteren en tegelijkertijd vastlopen omdat hun lichaam nog iets anders vertelt.